Agrindustrial Design

Abstract: “Agrindustrial (tarıma dayalı sanayi)” terimi ilk kez İzmir’de Nisan 2005 tarihinde gerçekleştirilen birinci sempozyumun başlığında dile getirildi. Bu terim, Avrupa Birliği’nin tanımladığı araştırma alanlarının güncel çizgisini öngören de bir terim oldu. Bugün, Horizon 2020 (Avrupa Komisyonu’nun 2014-2020 dönemi için araştırma ve yeniliği destekleyen oluşumu) gıda ve tarım konusunu ilgili diğer aktiviteleri ile birlikte bilimsel araştırmanın ana konularından biri olarak tanımlamaktadır. Bu makale, “tarıma dayalı sanayilerde tasarım” yani “agrindustrial design” teması üzerine düzenlenen aktivitelerde neler yapıldığı, nelerin tecrübe edildiği üzerine genel bir bilgi sunmaktadır.

1. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Sempozyumu

27-29 Nisan 2005 tarihinde İzmir Ekonomi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü TARIMA DAYALI SANAYİLERDE TASARIM “1. Uluslararası Tarıma Dayalı Sanayilerde Ürün ve Hizmet Tasarımı Sempozyumu ve Sergisi: Zeytinyağı, Şarap ve Tasarım” etkinliğini düzenledi. Sempozyumun amacı; tarıma dayalı (özellikle belli coğrafi kimliği olan zeytinyağı ve şarap alanında) ürün ve hizmet konusunda çalışan tasarımcıları, üreticileri, araştırmacıları ve öğretim elemanlarını bir araya getirerek, ekonomik ve bilimsel değerlerin paylaşılacağı uluslararası bir bilgi, iletişim ve tasarım platformu oluşturmaktı.

Üç günlük sempozyum süresince; Türkiye, İtalya, İspanya, Tayland, İngiltere, Yeni Zelanda ve Brezilya’dan gelen katılımcılarla 3 davetli konuğun konuşması, 36 bildiri sunumu, 11 sergi ve 1 atölye çalışması gerçekleştirildi.

Bu ilk sempozyumun davetli konuşmacıları; “Yeni Beslenme Sistemleri: Çoklu Yerel Bir Dünyaya Doğru Tarım, Gıda ve Tasarım” başlığı ile Prof. Dr. Ezio Manzini, “Şarap ve Yağ, Ekmek ve Tuz” başlığı ile Prof. Dr. Ken Friedman ve “Şarap Üretiminde Tasarım ve Kalite Yaratma” başlığı ile Prof. Dr. Nihat Aktan oldular.

Bildiri sunumları ile aşağıdaki konular tartışıldı:

1) Tasarım yoluyla katma değer yaratılması –tarıma dayalı sanayilerde tasarımın rolü;

2) Kimlik-marka geliştirme ve coğrafi kimliğin ürün ve hizmetlere yansıtılması;

3) Sürdürülebilirlik, organik tarım ve ekolojik tasarım uygulamaları;

4) Çağdaş pazarlama yöntemleri açısından e-ticaret, perakende satış, ihracat stratejileri ve tasarım ilişkileri;

5) Yasal düzenlemeler, fikri sınaî haklar ve tasarım.

Kapanış panelinde, tasarım ile tarıma dayalı ürün ve hizmetler ekonomik, akademik ve endüstriyel bakış açıları ile değerlendirildi. Etiket, cam-şişe, ambalaj, yiyecek-içecek sektörleri birbirlerine mesajlar verdiler.

Sempozyum süresince üniversiteler ve firmalar projelerini ve ürünlerini sergilediler. İzmir Ekonomi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nin Endüstriyel Tasarım, Moda Tasarımı ve Tekstil Tasarımı bölümleri ile ELDA Pazarlama ve Ticaret –Efe Rakı, TARİŞ –Tariş Zeytinyağı, Sevilen Şarapları, Yazgan Şarapları, ALVISUAL Görsel İletişim Sistemleri –Aion zeytinyağı, Külahçıoğlu Şarap Soğutucusu ve Gusto magazin sergi katılımcılarıydı. Ayrıca marka geliştirme üzerine bir atölye çalışması gerçekleştirildi.

2. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Kongresi

Yedi yıl sonra, 26-28 Nisan 2012 tarihinde TARIMA DAYALI SANAYİLERDE TASARIM “2. Uluslararası Tarıma Dayalı Sanayilerde Ürün ve Hizmet Tasarımı Kongresi ve Sergisi: Akdeniz, Gıda ve Tasarım” etkinliği yine İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde düzenlendi.

Kongrenin temasını oluşturan üç ana kavram, kongre organizasyon yapısının üç ayrı kişi, kurum ve coğrafyaya yayılmasını da sağladı. Böylece kongrenin “Tasarım” ayağı İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. A. Can Özcan tarafından, “Akdeniz Tasarımı” ayağı Politecnico di Milano’dan Prof. Dr. Marinella Ferrara tarafından ve “Gıda” ayağı Mersin Üniversitesi’nden (kendisi daha sonra İEÜ’ne geçmiştir) Prof. Dr. K. Nazan Turhan tarafından koordine edildi.

Politecnico di Milano ve Mersin Üniversitesi’nin yanı sıra organizasyona destek veren diğer paydaş kurumlar şunlardı: DESIS Türkiye –Sosyal Yenilik ve Sürdürülebilirlik için Tasarım, ASD –Ambalaj Sanayicileri Derneği, ETMK –Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu, PAD –Palermo Tasarım Dergisi, ABADIR –Accademia di Belle Arti ve TETÖP –Türkiye Endüstriyel Tasarım Öğrencileri Platformu. Kongre TÜBİTAK tarafından desteklendi; ayrıca Ege İhracatçılar Birliği, ÇAYKUR, İZTO –İzmir Ticaret Odası, Anavarza Bal, Pamukkale Şarapları, ELDA Pazarlama ve Ticaret, Zeytin İskelesi ve Yörük Süt diğer destek veren firma ve kurumlar oldular.

Bu ikinci etkinlikte; zeytinyağı, şarap ve tasarımdan Akdeniz, gıda ve tasarıma geçişte kavramlar ölçek ve kimlik bakımından daha iddalı hale geldi. İlk etkinliğin aksine tasarım, merkezde olan sürükleyici kavram değildi; gıda ve Akdeniz ile birlikte ana konulardan biriydi. İlk etkinliğin yerel yapısı daha evrensel ve öncelikli konulara dönüştürüldü ve tarıma dayalı sanayilerde tasarım (agrindustrial design) terimi sessizce iki etkinlik arasında, akademik ve profesyonel çevrelerdeki tasarımcılar, araştırmacılar, mühendisler, yöneticiler vb. kişilerce kabul gören bir kavrama doğru gelişti.

Bu kongrenin amacı da ilk sempozyumun amacı gibi; tarıma dayalı, özellikle Akdeniz kimliği taşıyan gıda alanlarında ürün ve hizmet konusunda çalışan tasarımcıları, üreticileri, araştırmacıları ve öğretim elemanlarını bir araya getirerek, ekonomik ve bilimsel değerlerin paylaşılacağı uluslararası bir bilgi, iletişim ve tasarım platformu oluşturmak idi. Tasarımın yaratımında kültürel ve coğrafi kimliğin önemi vurgulanan bu ikinci kongre, tasarım ve gıdanın bir kesişim alanı olarak tanımlandı ve bunun coğrafi çerçevesi de Akdeniz olarak belirlendi.

Akdeniz, gıda ve tasarım kavramları çerçevesinde; kongre temaları tüketici/üretici, yerel/küresel, ham/işlenmiş, hizmet/ürün, yavaş/hızlı; konu başlıkları ise tasarım yönetimi, deneyim tasarımı, gıda tasarımı, mutfak sanatları, ambalaj tasarımı, ürün tasarımı, hizmet tasarımı, mekânsal tasarım, görsel iletişim tasarımı olarak tanımlandı. Kongreye bu tema ve konular dâhilinde bildiriler, sergiler ve atölye çalışmaları davet edildi.

Üç günlük kongre süresince; Türkiye, İtalya, İspanya, Portekiz, Brezilya, Güney Afrika, Hırvatistan, Finlandiya, Birleşik Krallık ve ABD’den gelen katılımcılarla 4 davetli konuğun konuşması, 24 bildiri sunumu ve kapanış paneli, 2 poster sunumu, 13 sergi ve 6 atölye çalışması gerçekleştirildi.

Kongrenin davetli konuşmacıları; “Tasarım Çalışmaları ve Gıda Çalışmaları: Paralellikler ve Kesişmeler” başlığı ile Emeritus Prof. Dr. Victor Margolin (University of Illinois at Chicago), “Doğadaki Sıvı Baldan Sofradaki Krem Bala Yolculuk” başlığı ile Prof. Dr. Mahir Turhan (Mersin Üniversitesi), “Milano’yu Doyurmak: İşbirliğine dayalı Şenlikli ve İddalı bir Tasarım Deneyi” başlığı ile Prof. Dr. Anna Meroni (Politecnico di Milano) ve “Gıda Mühendisliği Araştırması: Nereden Nereye?” başlığı ile Prof. Dr. Keshavan Niranjan (University of Reading) oldular.

Bildiri sunumları ile aşağıdaki konular tartışıldı:

İngilizce oturumlar:

1) Mekânlar, ritüeller ve yeme kültürleri;

2) Tarih, kültür ve modada gıda ve tasarım;

3) Gıda endüstrisi için tasarlamak;

4) Sürdürülebilir gıda ve gıda pedagojisi;

5) Yerel gıda ve tasarım senaryoları için stratejiler;

6) Gıda ve ambalaj tasarımı;

Türkçe oturumlar:

7) Mekânlar, ritüeller, yeme-içme kültürleri;

8) Yerelden küresele: Kültürel süreçler, stratejiler;

Kapanış panelinde İTÜ DESIS LAB’ın koordinatörü Prof. Dr. Özlem Er (İstanbul Teknik Üniversitesi, Endüstriyel Tasarım Bölümü) DESIS’i tasarıma dayalı sürdürülebilir sosyal dönüşümleri destekleyen küresel bir bilgi ve iletişim ağı olarak tanıttı ve DESIS amaç ve yöntemleri ile Türkiye’de yürütülmüş projeleri paylaştı. Ayrıca, kongre koordinatörleri etkinlik ile ilgili görüşlerini dile getirdiler.

Kongre süresince farklı kurum ve üniversitelerden tasarımcılar, akademisyenler ve araştırmacılar ürünlerini ve projelerini sergilediler. Gıda ve moda teşhiri, sürdürülebilir ürünler, Türk çay kültürünün dünü ve bugünü, gıda ve yemek kültürü üzerinden Tunus ve İtalya arasında kültür alışverişi, konserve kutusu tasarımı ve poster çalışmaları konularını kapsayan öğrenci projeleri İzmir Ekonomi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Istituto Statale d’Arte “Vincenzo Ragusa e Otama Kiyohara” kurumlarından sergiye katıldılar. Gıda kültürü ve modaya uygun giysilerin kesişimi, yavaş moda akımının yaratıcı potansiyeli ve çağdaş moda akımı içerisinde konumlandırılması, Marmariç perma kültür projesi, hazır toz içecek ambalaj tasarımı, çay ambalajı tasarımı ile İzmir Ekonomi Üniversitesi, Mersin Üniversitesi ve Mersin Ticaret ve Sanayi Odası’ndan akademisyen ve araştırmacılar sergiye katıldılar. Balık derisi ile kompozisyonlar, Aynizm firmasından eski İzmir tişörtleri, Nesne EMT firmasından zeytin hasat makinesi ve üretim süreci de sergilenenler arasındaydı.

Kongrede gerçekleştirilen atölye çalışmaları; nesli tükenmekte olan yerel tohumlar için yaratıcı çözümler, yeni bir tasarım perspektifi olarak perma kültür, kullanılmış kâğıtlardan elbiseler, ürün geliştirme için gıdaya bağlı duyguların keşfi, sosyalleşme dijital platformları ile gıda yaşam döngüsüne tasarım yaklaşımı, basit ve yerel malzemelerin az alışılmış kombinasyonları konularını kapsamaktaydı. Katılımcılar Slow Food Urla, Servili Bahçe Çiftliği ve Eğitim Merkezi, Aynizm, Aalto University ve Iuav University of Venice kurumlarındandılar.

Yedi yıla yayılan “Agrindustrial Design” deneyimi gösterdi ki 3. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım etkinliğini gerçekleştirmek için bir yedi yıl daha beklememiz gerekmeyecektir.

Kaynaklar

Ferrara, M., Özcan, A.C., Turhan, N. (2012) Agrindustrial Design 2012: Mediterranean, Food, Design. Uluslararası Tarıma Dayalı Sanayilerde Ürün ve Hizmet Tasarımı Kongresi ve Sergisi: Akdeniz, Gıda ve Tasarım” bildiriler kitabı. TR: Izmir.

Özcan A.C., Kocabıyık, E., Tuna Ultav, Z. (2006) (eds.). Uluslararası Tarıma Dayalı Sanayilerde Ürün ve Hizmet Tasarımı Sempozyumu ve Sergisi: Zeytinyağı, Şarap ve Tasarım” bildiriler kitabı, İzmir Ekonomi Üniversitesi Yayınları. TR: Izmir.

1. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Sempozyumu ve 2. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Kongresi basın bültenleri

Web sitesi & İletişim

1. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Sempozyumu: http://fadf.ieu.edu.tr/agd2005/

2. Tarıma Dayalı Sanayilerde Tasarım Kongresi: http://fadf.ieu.edu.tr/agd2012/

4 thoughts on “Agrindustrial Design”

  1. i want only to suggest a much more ample translatorings functions..

    spanish, french, dutch, german, afrikaan, russian, chinese and others

  2. for a stronger but in some and especially cultural terms coherent ways Russia could enter in europe

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *